Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 10 / Phân Tích Bài Thơ Nhàn Của Tác Giả Nguyễn Bỉnh Khiêm

Phân Tích Bài Thơ Nhàn Của Tác Giả Nguyễn Bỉnh Khiêm

Đề bài: Phân Tích Bài Thơ Nhàn Của Tác Giả Nguyễn Bỉnh Khiêm

BÀI LÀM

Nguyễn Bỉnh Khiêm là một trong những vị quan ở nước ta dưới thời nhà Mạc. Ông là người có cốt cách thanh cao và có kiến thức uyên bác. Cũng giống như nhiều vị hiền triết dưới thời phong kiến, Nguyễn Bỉnh Khiêm sau một thời gian làm quan thì về quê ở ẩn và có rất nhiều sáng tác trong thời gian đó. Nếu Nguyễn Trãi có tác phẩm Cảnh ngày hè viết về khung cảnh mùa hè đầy sức sống cùng ước muốn muôn dân no ấm thì Nguyễn Bỉnh Khiêm viết bài thơ Nhàn thể hiện những niềm vui bình dị nơi thôn quê dân dã cùng thái độ không màng danh lợi.

>> Xem thêm: Soạn bài nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Bài thơ Nhàn là một bài thơ nôm được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú đường luật. Nhà thơ mở đầu bài thơ với hai câu đề thể hiện niềm vui trong những công việc lao động bình dị:

“Một mai, một cuốc, một cần câu

Loading...

Thơ thẩn dầu ai vui thú nào”

Nguyễn Bỉnh Khiêm đã mang đến cho ta những hình ảnh rất đỗi quen thuộc, gần gũi nơi làng quê. “mai”, “cuốc” hay “cần câu” đều là những vật dụng không thể thiếu trong trong lao động của mỗi người nông dân miền quê. Nhịp thơ 2/2/3 chậm rãi, khoan thai cho người nghe cảm giác như những nhịp cuốc, nhịp thả cần câu rất nhịp nhàng. Còn gì bình yên hơn khi mỗi ngày được chăm bón cho vườn rau, vườn hoa tươi tốt. Còn gì ung dung hơn khi mỗi ngày được ngồi bên hồ, bên ao để câu cá. Hai từ “thơ thẩn” đặt ở đầu câu thơ thứ hai như nhấn mạnh phong thái ung dung, tự tại của Nguyễn Bỉnh Khiêm trước cuộc sống giản đơn mỗi ngày. Cụm từ “dầu ai vui thú nào” càng khẳng định thái độ không màng vui thú bên ngoài với tâm thế vô tư trước cuộc sống nhàn nhã, bình yên của mình.

bai tho nhan

Nguyễn Bỉnh Khiêm tiếp tục thể hiện triết lý sống trong ung dung, tự tại của mình đã chọn bằng việc đưa ra những hình ảnh đối lập độc đáo trong hai câu thực:

“Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ

Người khôn tìm đến chốn lao xao”

Nhà thơ đã rất khéo léo khi sử dụng nghệ thuật đối trong hai câu thơ trên trong hình ảnh “Ta dại” đối với “ người khôn”, “nơi vắng vẻ” đối với “chốn lao xao”. Với nhà thơ, “nơi vắng vẻ” là một nơi yên tĩnh, thanh bình, hàng ngày vui thú với những công việc lao động và thú vui tao nhã trốn thôn quê dân dã. Còn “chốn lao xao” là nơi phồn hoa, đô hội, nơi có cuộc sống quyền quý, danh lợi nhưng bon chen. Ông tự cho mình là “dại” khi trở về chốn quê hương bình dị ấy. Đó là một cách nói hàm ý nhiều triết lý của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Hình thức đối lập trong hai câu thơ càng làm nổi bật được sự đối lập giữa nhân cách thanh cao, cuộc sống giản dị bình yên với cuộc sống đầy danh vọng, xa hoa bên ngoài. Hai câu thơ khẳng định sự lựa chọn cuộc sống bình yên, giản dị, tránh xa danh lợi của thi nhân.

Cuộc sống nhàn nhã, ung dung, tự tại của Nguyễn Bỉnh Khiêm không chỉ thể hiện ở công việc hàng ngày, mà còn được khắc họa trong những món ăn dân dã, những thú vui giản đơn:

“Thu ăn măng trúc, đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”

Hai câu thơ đã vẽ lên một bức tranh tứ bình về cuộc sống sinh hoạt rất đỗi mộc mạc, bình yên của vị hiền triền cáo quan về ở ẩn. Một cuộc sống rất đỗi bình thường nhưng thi vị và đẹp đẽ biết bao. Những món ăn dân dã mùa thu là “măng trúc”, còn đông tới thì “giá” lại không thể thiếu. Đó không phải là cao lương mĩ vị của cuộc sống vua chúa, mà đều là những món bình thường, giản dị, thân quen nơi quê nhà. Món ăn với hương vị mộc mạc là thế, còn thú vui của vị quan xưa có gì đâu, chỉ “xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”. Rất giản dị, rất đời thường nhưng lại là những niềm vui tao nhã của người thi sĩ. Câu thơ cũng thể hiện sự hòa hợp giữa nhà thơ với thiên nhiên, cây cỏ, hòa mình vào cuộc sống của thiên nhiên bình yên.

Nhà thơ tiếp tục khẳng định mạnh mẽ lối sống thanh cao, giản dị của mình trong hai câu kết:

“Rượu đến cội cây ta sẽ uống

Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao”

Đối với các thi nhân xưa thì “rượu” cũng là một phần không thể thiếu. Nhâm nhi chén rượu ngon và suy ngẫm về cuộc đời cũng là một cái thú vui. Câu thơ gợi lên một hình ảnh đẹp, thanh cao của bậc hiền triết. Người đọc liên tưởng hình ảnh thi nhân ngồi bên bàn nhỏ dưới tán cây lớn, nhâm nhi đôi chén rượu nồng và suy ngẫm. Đối với nhà thơ “phú quý” cũng chỉ như một giấc “chiêm bao” thoảng qua, chỉ có cuộc sống bình yên, nhàn hạ, không màng danh lợi mới cho ta một cuộc sống ung dung, tự tại, an nhiên mà thôi. Có lẽ đó cũng là triết lý sống cao đẹp ẩn chứa trong câu thơ mà nhà thơ muốn gửi gắm.

Bài thơ Nhàn đã nói lên cuộc sống yên bình, giản dị, ung dung của nhà thơ nơi thôn quê dân dã cùng ý nghĩ không màng danh lợi, xa hoa. Qua đó, bài thơ khẳng định nhân cách cao đẹp, trí tuệ uyên bác của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Đọc bài thơ Nhàn, người đọc cảm được triết lý sống mang tính nhân văn sâu sắc, muốn sống chậm lại và trân quý cuộc đời.

>> Xem thêm: Em hãy phân tích bài thơ nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm Bài 2

Phân Tích Bài Thơ Nhàn Của Tác Giả Nguyễn Bỉnh Khiêm
Rate this post
Please follow and like us:
Loading...

Check Also

Phân Tích Bài Thơ Độc Tiểu Thanh Kí Của Nguyễn Du

Đề bài: Phân Tích Bài Thơ Độc Tiểu Thanh Kí Của Nguyễn Du BÀI LÀM Nguyễn …

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *